Artikelen

Bretonse ‘enclos’

Het was in het voorjaar van 2002 toen wij met onze vriend Jan door Bretagne reisden. Hij wist als bouwhistoricus van het bestaan van de zogenaamde enclos paroissiales: ommuurde parochiale erven uit 16e en 17e eeuw. Nu we de eerste verbazing voorbij zijn, leek het ons goed om ruim 20 jaar later een aantal enclos nog eens te bezoeken en deze ervaring met jullie te delen.

Geschiedenis Architectuur Kunst

Görlitz en Bad Muskau

Grenzen in beweging

Grenzen opzoeken is leuk, spannend. Na de Europese eenwording en het verdrag van Schengen ervaar je de landsgrenzen wat minder dan vroger. Alhoewel dat de laatste jaren weer verandert, vooral in Duitsland. Waar je dat goed kunt ervaren is in de stad Görlitz en ruim 50 km noordelijker, in het Fürst Pückler park in Bad Muskau.

Geschiedenis Stedenbouw Landschap

Lissabon

Nalatenschap

In plaatsen die toeristen makkelijk weten te vinden, is het vaak druk bij de meest bekende bezienswaardigheden. Voor ons is het altijd de uitdaging om verder te kijken, op zoek te gaan naar minder bekende plekken die ook de moeite waard zijn. In Lissabon vonden we die plek bij het Gulbenkian museum en tuin. We hebben bij een aantal vrienden nagevraagd of ze het kenden en dit bleek niet het geval te zijn. Reden te meer om onze ervaring met jullie te delen.

Architectuur Kunst Geschiedenis

Attersee

Een betoverend meer

Wij zijn geen mensen van bergen en meren. Liever gaan wij naar de kust en naar rivieren, waar er meer beweging is. Toch word je soms verleid om wel naar een meer te gaan. Toen we hoorden van de Sommerfrische aan de Attersee (verkoelende zomerreizen) van Gustav Klimt en Emilie Flöge om aan de hitte van Wenen te ontsnappen, was dat een leuke aanleiding om eens daarheen te gaan.

Landschap Kunst Geschiedenis

Wenen

Rotes Wien (Rood Wenen)

Als er over volkshuisvesting wordt gesproken, hoor je mensen het voorbeeld uit Wenen noemen. Maar wat is dat het Weens model? We maken een wandeling door de geschiedenis van de volkswoningbouw in deze stad.

Architectuur Geschiedenis Stedenbouw

Schokland

Leren van Schokland

In november 2025 kwam het nieuws naar buiten: de gemeenteraad van Moerdijk ziet na een zorgvuldige afweging alleen kansen voor het uitbreiden van het industrieterrein als het dorp Moerdijk op termijn verdwijnt. Kan Moerdijk leren van Schokland?

Geschiedenis Landschap Stedenbouw

Weimar en Glasgow

Architectuur verweven met ambacht

Iets blijft ons aantrekken in de Arts & Craftsbeweging. De combinatie van architectuur, interieur- en meubelontwerp vanuit het perspectief van ambacht: een Gesamtkunstwerk maken. In Weimar vind je dat werk bij Henny van de Velde en in Glasgow bij Charles Rennie Mackintosh, hoewel zijn werk niet altijd goed bewaard is gebleven.

Architectuur Kunst

Zuidwest-Frankrijk

Modern middeleeuws leven

Het blijft ons boeien om een serie van een fenomeen te bekijken. Door vergelijkingen te maken, leer je wat de serie bindt en waar de verschillen liggen. Of het nu gebouwen zijn zoals Gradierwerken (zie ons verhaal ‘Waar zoutwinning, takken en kuren bij elkaar komen’) en luchtwachttorens (zie ons verhaal ‘De wachters van weleer’) of steden. De bastiden, middeleeuwse newtowns in zuidwest Frankrijk vormen zo’n interessante serie.

Geschiedenis Stedenbouw Architectuur

Metz

De spiegels van de stad

Wij zijn enorm geïnteresseerd in de historie van steden en gebouwen. De uitdaging is om nieuwe invalshoeken te vinden om hier aandacht aan te besteden. In Metz hebben we een mooie gelegenheid gekregen, door het verhaal van de stad mede aan de hand van de glas-in-loodramen te vertellen.

Architectuur Kunst Stedenbouw

Warfhuizen

De wachters van weleer

Je kunt op dingen stuiten in het landschap die je niet kunt plaatsen. Soms zijn ze nauwelijks meer herkenbaar omdat de natuur het heeft overgenomen. In andere gevallen zie je voldoende om je nieuwsgierigheid te prikkelen. Dat gebeurde bij ons met een luchtwachttoren in het Hogeland in de provincie Groningen.

Architectuur Landschap Geschiedenis

Rome

Op zoek naar het moderne in de oude stad

Onze laatste ‘JE reis’ verhaal ging over Rome en we hebben besloten even bij deze stad te blijven. De meeste mensen gaan naar Rome om de oude historie te ontdekken. Maar er valt meer te zien. Onze zoektocht bracht ons naar de moderne en hedendaagse kunst in deze stad en leverde een paar mooie ontdekkingen op.

Architectuur Kunst Geschiedenis

Rome

De onzichtbare stad

Er zijn verschillende manieren waarop je een stad kunt ontdekken. Je goed inlezen voordat je gaat, helpt je om de weg te vinden en om te begrijpen wat je ziet. Als je nog een laagje dieper wilt gaan, dan ga je op zoek naar de verhalen van de stad. Een deel van die verhalen vind je op de begraafplaatsen, de dodenakkers, ook in de stad Rome.

Geschiedenis Stedenbouw Architectuur

Oosterhout en Voorschoten

Waar zijn de zusters gebleven?

Het is nauwelijks meer voor te stellen dat er in Nederland religieuzen zichtbaar waren in het dagelijkse leven. Maar net als kerken sluiten er veel kloosters per jaar. Wat wij willen weten is: waar zijn de zusters gebleven?

Geschiedenis Architectuur Landschap

Hoog Soeren

Van Veluwe-vrees verlost

De Veluwe heeft ons nooit getrokken. Toch is het goed om zo’n plek een kans te geven. Dat hebben we gedaan. Wat blijkt, er is een plek op de Veluwe die ons bijzonder aanspreekt en wel Hoog Soeren. Het leverde ook bijzondere slaaplocaties op.

Geschiedenis Kunst Landschap Stedenbouw

Broek op Langedijk

Polderen in de Lage Landen

We hebben in Nederland al lang ervaring met polderen; een groot deel van ons land bestaat uit polders. Waar dat toe leidde kun je mooi nu nog altijd zien in Broek op Langedijk (NL) maar ook in de Audomarais (FR) in Frans Vlaanderen.

Geschiedenis Landschap Stedenbouw

Poundbury (UK)

De strijd van twee broers uit Luxemburg tegen het modernisme

Het is toch een bijzondere gewaarwording als je in een buitenwijk van Dorchester in Engeland plotseling aan een buitenwijk van Helmond (NL) moet denken. En er vervolgens achter komt dat de stedenbouwkundige ontwerpers voor deze beide buitenwijken uit Luxemburg komen en broers zijn.

Architectuur Stedenbouw Geschiedenis

Maarssen

Dak voor het lichaam en een uitzicht voor de geest

Er zijn gebouwen die je vanaf het eerst moment fascineren. Dan wil je er meer over weten, het begrijpen. Dat hebben wij beiden vanaf het allereerste begin gehad met de Priorij Emmaus op Buitenplaats Doornburgh in Maarssen. Het gebouw is ontworpen in de stijl van de Bossche School door architect Jan de Jong. Bijzonder is dat een bezoek aan het eigen huis van de architect in Schaijk je helpt om de priorij beter te begrijpen.

Architectuur Geschiedenis Kunst

Bologna

De rode, de geleerde en de vette

‘Wat is je lievelingsstad?’, wordt ons wel eens gevraagd. Wij kunnen ons nooit beperken tot één stad, want er kunnen zoveel verschillende redenen zijn om een stad te waarderen. Maar eerlijk is eerlijk, Bologna in noord-Italië is echt wel een van de favorieten. Tja, en waar komt dat door? Omdat het een stad is waar het ‘zijn’, het ‘verblijven’ tot een kunst is verheven. Het moderne leven in een historische setting.

Architectuur Kunst Geschiedenis Stedenbouw

Baarle-Nassau en Baarle Hertog

Grensstreken

Er is iets met grenzen tussen landen. Soms is de grens te zien als een lijn of een hek, maar soms is er niets te zien. Loopt de grens bijvoorbeeld dwars door een huis. Het boeit, het broeit. Een plek van verschillen en geschillen, een plek voor smokkelaars. Een van de boeiendste grensgebieden waar Nederland en België elkaar raken is Baarle.

Geschiedenis Stedenbouw

Càdiz

Don’t judge a book by its’ cover

Hoewel veel toeristen Andalusië weten te vinden, gaan velen van hen niet naar de stad Càdiz. De stad en de gebouwen scoren niet veel sterren in de reisgidsen, maar dat wil niet zeggen dat het niet de moeite waard kan zijn.

Architectuur Geschiedenis Stedenbouw

Glückstadt en Friedrichstadt

Koningssteden in Sleeswijk-Holstein (DL)

Twee steden op ongeveer 100 km van elkaar in de deelstaat Sleeswijk-Holstein in Noord Duitsland zijn begin 17e eeuw gesticht door leden van de koninklijke familie in Denemarken en ze zijn totaal verschillend.

Geschiedenis Stedenbouw Architectuur

Helenaveen - Griendstveen

Brabants en Limburgs veen

Een uniek veengebied waar de ontwikkeling van het landschap en de dorpen Helenaveen en Griendtsveen nauw met elkaar verweven zijn.

Landschap Stedenbouw Geschiedenis

Klein Maarslag en Bos Abelstok

Verrassingen in het Hogeland

Het Hogeland heeft ons al een kwart eeuw in zijn greep. Hoe een boomgaard, een begraafplaats en een wijngaard bij elkaar komen.

Landschap Geschiedenis

Kopenhagen

Kerken kijken

Je verwacht niet dat je juist in Denemarken kerken zou gaan bekijken. Maar op een paar kilometer van elkaar af, liggen twee hele verschillende 20e-eeuwse kerken in Kopenhagen. Interessant om naast elkaar te zetten.

Architectuur Geschiedenis

Utrecht

Rietveld meets Van Ravesteyn

Twee architecten die zo verschillend lijken, hebben om 250 meter van elkaar huizen (mede) voor zichzelf gebouwd en dan lijken ze meer overeenkomsten te hebben dan je denkt.

Architectuur Geschiedenis